ارزش افزوده (Value added)

ارزش افزوده به ارزشی اشاره دارد که در هر یک از مراحل تولید کالا و خدمات به آن افزوده می‌شود. مواد اولیه‌ برای اینکه به کالای نهایی تبدیل شوند و به دست مصرف‌کننده نهایی برسند، لازم است در مراحل مختلف تولید اندکی به ارزش آن‌ها اضافه شود، بنابراین در یک زنجیره تولید با هر بار […]

خنثی بودن پول (Neutrality of Money)

خنثی بودن پول به این موضوع اشاره دارد که تغییرات در عرضه پول تنها بر متغیرهای اسمی (مانند نرخ ارز، دستمزدهای اسمی و قیمت کالاها و خدمات) تأثیر می‌گذارد و بر متغیرهای حقیقی (مانند دستمزدهای حقیقی، اشتغال و تولید ناخالص داخلی حقیقی (GDP)) تأثیری نمی‌گذارد. به عبارت دیگر، افزایش عرضه پول باعث افزایش در قیمت […]

تولید ناخالص داخلی (Gross Domestic Product)

تولید ناخالص داخلی (GDP) کل ارزش پولی یا بازاری همه کالاها و خدمات نهایی تولیدشده در مرزهای یک کشور در یک دوره زمانی خاص است. از تولید ناخالص داخلی برای تخمین اندازه یک اقتصاد و محاسبه نرخ رشد آن استفاده می‌شود. GDP می‌تواند به سه روش محاسبه شود: روش تولید، روش درآمد و روش مخارج. […]

رشد اقتصادی (Economic Growth)

رشد اقتصادی به افزایش اندازه اقتصاد یک کشور در یک دوره زمانی اشاره دارد. اندازه یک اقتصاد معمولاً با کل تولید کالا و خدمات در اقتصاد اندازه‌گیری می‌شود که به آن تولید ناخالص داخلی (GDP) می‌گویند. رشد اقتصادی را می‌تواند به صورت اسمی یا حقیقی محاسبه کرد. رشد اقتصادی اسمی هم تغییرات در حجم تولید […]

رمز ارز (Cryptocurrency)

رمز ارز یک ارز دیجیتال یا ارز مجازی است که به وسیله تکنولوژی رمزنگاری امنیت آن تضمین می‌شود و می‌تواند برای خرید و سرمایه‌گذاری استفاده شود. این نوع ارز به بانک‌ها یا موسسات مالی برای انجام تراکنش‌ها نیازی ندارد و بیشتر این رمز ارزها در شبکه‌های غیرمتمرکز با استفاده از فناوری زنجیره بلوکی[1] (یک دفتر […]

تراز پرداخت‌ها (Balance of Payments)

حساب تراز پرداخت‌های کشور (BOP)، ثبت آماری همه دادوستدهای اقتصادی است که بین ساکنان یک کشور و بقیه آحاد جهان صورت می‌گیرد. این حساب، قابل تفکیک به سه حساب دیگر است: حساب جاری (Current Account)، حساب مالی (Financial Account) و حساب سرمایه (Capital Account). در حساب جاری، ورودی و خروجی کالا و خدمات به یک […]

تراز تجاری (Balance of trade)

تراز تجاری که بزرگترین بخش تراز پرداخت‌های یک کشور است برابر با تفاوت بین ارزش صادرات یک کشور و ارزش واردات آن برای یک دوره معین است. به‌طور دقیق‌تر، تراز تجاری برابر با ارزش پولی کل صادرات منهی ارزش پولی کل واردات است و به آن صادرات خالص نیز گفته می‌شود. کشوری که ارزش صادرات […]

نرخ بازگشت سرمایه (Return on Investment)

نرخ بازگشت سرمایه یا ROI، میزان بازده یک سرمایه‌گذاری را نسبت به هزینه آن اندازه‌گیری می‌کند. این نرخ معیاری برای ارزیابی کارایی یا سودآوری یک سرمایه‌گذاری است؛ در واقع به کمک این نرخ بازده پول سرمایه‌گذاری‌شده محاسبه می‌شود و از این طریق می‌توان در مورد انجام یا عدم انجام سرمایه‌گذاری تصمیم‌گیری کرد. در عین حال […]

دامپینگ (Dumping)

دامپینگ یا قیمت‌شکنی در تجارت به معنی فروش و صادرات یک کالا به قیمتی کمتر از هزینه‌های تمام‌شده آن کالا و یا به قیمتی پایین‌تر از قیمت بازار داخلی کشور صادرکننده است. درواقع دامپینگ نوعی تبعیض قیمت است که به منظور کسب مزیت در رقابت با دیگر عرضه‌کنندگان همان کالا انجام می‌گیرد. دامپینگ گاهی به […]

کارتل (Cartel)

کارتل مجموعه‌ای از شرکت‌ها و تولیدکنندگانی است که در یک حوزه خاص فعالیت می‌کنند و با حفظ استقلال مالی و حقوقی خود با یکدیگر متحد شده و به شکل یک تولیدکننده واحد باهم عمل می‌کنند. اعضای کارتل با هدف اعمال نفوذ محدودکننده یا انحصاری بر تولید و فروش یک کالا از طریق تضعیف یا از […]

تبعیض قیمت (Price discrimination)

در بازار انحصاری (بر خلاف بازار رقابتی) فروشنده می‌تواند کالای خود را با قیمت‌های متفاوت بفروشد. به اینکار تبعیض قیمت گفته می‌شود، درواقع تبعیض قیمت زمانی اتفاق می‌افتد که کالا یا خدمت یکسانی با قیمت‌های متفاوت به مشتریان مختلف فروخته شود. در چنین شرایطی، انحصارگر در هر بازار فرعی که کشش تقاضا (درصد تغییر مقدار […]

انحصار (Monopoly)

انحصار ساختار بازاری است که در آن تعداد زیادی خریدار و یک فروشنده یا تولیدکننده وجود دارد. در چنین بازاری خریداران قیمت‌پذیر هستند و انحصارگر قیمت و عرضه را کنترل می‌کند. انحصار باعث می‌شود جایگزین‌های مصرف‌کننده محدود شود و بنابراین انتخاب‌های محدودتری نیز خواهد داشت. به علاوه، انحصار به معنی فقدان رقابت در بازار است […]